Ποιος θεωρείται καλός επαγγελματίας σκίπερ; (part 1)

Στις εποχές που ζούμε αδιαμφισβήτητα οι θέσεις εργασίας στα τουριστικά επαγγέλματα είναι αισθητά λιγότερες από παλιότερα και συνήθως προτεραιότητα να τις καλύψουν έχουν όσοι ασκούν το επάγγελμα πιο σωστά και αποδοτικά. Αν σε ενδιαφέρει λοιπόν να μάθεις πώς να γίνεις καλύτερος ώστε να έχεις και περισσότερες πιθανότητες να εργαστείς ως σκίπερ, αυτή η σειρά διαδραστικών άρθρων είναι για σένα.

Τι σημαίνει “καλός” όμως, ποιος το κρίνει και με τι κριτήρια;

Για να με διαφωτίσουν ρώτησα τη γνώμη διαφόρων συναδέλφων σκίπερς, πλοιοκτητών, διαχειριστών προσωπικού και στόλων σε μεγάλες και μικρές εταιρείες ενοικιάσεων σκαφών, ναυλομεσιτών, base managers, πελατών, καβοδετών, μαρινιέρων και παρατρεχάμενων, ομαδοποίησα τις απόψεις σε γενικά χαρακτηριστικά και με βάση την ιδιότητα του καθενός και σας παρουσιάζω τι μου είπαν…

Αυτό είναι το πρώτο από τη σειρά των άρθρων και αφορά μόνο το ναυτικό κομμάτι του επαγγέλματος

Εδώ θα παραθέσουμε τα γενικά χαρακτηριστικά που πρέπει να πληροί κάποιος για να ασκεί ασφαλώς το επάγγελμα, αυτή δηλαδή είναι η βάση που πάνω της πατάνε όλα τα υπόλοιπα, όπως το κομμάτι της εξυπηρέτησης πελατών που θα αναλύσουμε σε επόμενο άρθρο.

Γνώσεις

Θεωρητικές γνώσεις

Είναι πολύ βασικό κάποιος να έχει καλή γνώση σε ένα ευρύ φάσμα αντικειμένων που σχετίζονται με την πλεύση του σκάφους στη θάλασσα. Ο κατάλογος είναι μακρύς, ενδεικτικά κάποια από αυτά:

• Ιστιοπλοΐα και και δυνάμεις που ασκούνται
• Βασικές αρχές ναυπηγικής, ευστάθεια και οτιδήποτε σχετικά με την πλεύση του σκάφους
• Κανόνες ασφαλείας και νομοθεσία που διέπει τη Θάλασσα.
• Πρώτες βοήθειες και αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών
• Τηλεπικοινωνίες και η ορθή χρήση τους
• Μετεωρολογία και πρακτική πρόβλεψη του καιρού
• Ναυτιλία χωρίς τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων
• Χρήση ηλεκτρονικών οργάνων του σκάφους
• Αντοχή υλικών, διάβρωση

Πρακτική γνώση και εμπειρία

Χωρίς την πρακτική εφαρμογή της, η θεωρία είναι άχρηστη, άρα κανείς χρειάζεται:

• Καλό χειρισμό των διαφορετικών τύπων σκαφών που διατίθενται προς ενοικίαση στις μέρες μας, που περιλαμβάνει
• Ιστιοπλοΐα και τριμάρισμα πανιών
• Μανούβρες με τη χρήση μηχανής/ων στα λιμάνια και τις μαρίνες
• Ταξίδεμα σε δύσκολες συνθήκες (άσχημος καιρός, νύχτα, χαμηλή ορατότητα)

Βασικές Τεχνικές γνώσεις

Αν και ο σκίπερ δεν χρειάζεται να είναι μηχανικός ή ιστιοράφτης, τα σκάφη που καλείται να κυβερνήσει έχουν όλο ένα και πολυπλοκότερα συστήματα. Θα πρέπει λοιπόν να έχει τις βασικές γνώσεις να αντιμετωπίσει μικρο-προβλήματα που μπορεί να προκύψουν εν πλω και να μπορεί να επισκευάσει τους εξοπλισμούς του σκάφους που είναι απαραίτητοι για να καταπλεύσει ασφαλώς στο επόμενο λιμάνι. Αν το πρόβλημα είναι πιο πολύπλοκο να ξέρει που να απευθυνθεί για να πάρει οδηγίες πως να το λύσει. Μερικά από αυτά είναι:

• Επισκευές έκτακτης ανάγκης στη γάστρα, την εξάρτηση ή τα πανιά
• Μηχανικά
• Ηλεκτρολογικά
• Ηλεκτρονικά
• Υδραυλικά

Γνώσεις της Θαλάσσιας περιοχής που εργάζεται

Κάθε μέρος έχει τις ιδιαιτερότητές του, ο σωστός επαγγελματίας έχει ένα σύνολο πληροφοριών που αφορούν τον κάθε τόπο που θα κληθεί να ταξιδέψει όπως:

• Διαφορετικές επικρατούσες καιρικές συνθήκες κατά τη διάρκεια της σεζόν
• Λιμάνια για ανεφοδιασμό, πού υπάρχει διαθέσιμο νερό και ρεύμα και πού όχι, πού μπορεί να βρει τι χρειάζεται.
• Ποια λιμάνια προσβάλλονται από ποιο καιρό και πότε αυτά ή τμήματά τους γίνονται απροσπέλαστα.
• Ποίες μέρες παρουσιάζεται πληρότητα στο κάθε λιμάνι και τι ώρα να μπει για να βρει θέση.
• Πώς να βρει θέση στο εκάστοτε λιμάνι ακόμα και αν αυτό είναι θεωρητικά γεμάτο.
• Διαθέσιμα απάγκια και αγκυροβόλια ανάλογα με τον καιρό.
• Θαλάσσιοι δρόμοι που κάνουν την πλεύση πιο άνετη.
• Σημεία που παραμονεύουν δυνητικά κρυμμένοι κίνδυνοι.

Προσωπικότητα και χαρακτήρας

Πέρα από τις γνώσεις και την απαραίτητη εμπειρία κανείς χρειάζεται τις ικανότητες και τις δεξιότητες που πηγάζουν από τον χαρακτήρα του, μερικές από τις πιο σημαντικές είναι:

Να παραμένει ψύχραιμος

Οτιδήποτε και να συμβεί πάνω στο σκάφος, ο σκίπερ δεν πρέπει ποτέ να χάνει την ψυχραιμία του. Ένας πανικοβλημένος σκίπερ ή ένας που έχει χάσει τον έλεγχο, μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες καταστάσεις.

Να εμπνέει εμπιστοσύνη

Ο σκίπερ πρέπει πάντα να διατηρεί τον έλεγχο του σκάφους του και όλοι οι επιβαίνοντες να αισθάνονται ασφαλείς σε αυτό. Να ξέρει τι κάνει και αυτό να φαίνεται. Σε μια δύσκολη στιγμή όλοι περιμένουν από αυτόν να βρει λύση, οπότε πρέπει από πριν να έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη τους.

Να δίνει προτεραιότητα στην ασφάλεια.

Κάθε του επιλογή να γίνεται πρώτα με γνώμονα την ασφάλεια του σκάφους και των επιβατών του και όχι τον εγωισμό ή την εικόνα του, ακόμα και αν αυτό πάρει περισσότερο χρόνο.

Αποφασιστικότητα

Να μείνεις ή να φύγεις, να κάνεις τακ ή όχι, κάθε στιγμή χρειάζεται να παίρνει αποφάσεις για το επόμενο βήμα με σιγουριά. Να τις σκέφτεται καλά πριν, να παραμένει σταθερός σε αυτές και να τις παρουσιάζει με αυτοπεποίθηση στο πλήρωμά του.

Να παραμένει σε εγρήγορση

Είτε κατά τη διάρκεια της πλεύσης, είτε ενώ κοιμάται, πρέπει πάντα να έχει την πλήρη εποπτεία του σκάφους και της ασφάλειας των επιβαινόντων. Να είναι έτοιμος να αναλάβει την αντίστοιχη δράση που θα το εξασφαλίζει.

Αντίληψη

Να έχει όλες του τις αισθήσεις οξυμένες και να διαβάζει πίσω από γράμματα. Να χρησιμοποιεί το ένστικτό του, την κοινή λογική και την προσοχή στην λεπτομέρεια ώστε να αντιλαμβάνεται σημαντικά πράγματα που άλλοι αγνοούν. Για παράδειγμα εκεί που κάποιος λέει “α τι ωραίο και γυαλιστερό αυτό το κότερο”, αυτός να βλέπει ότι ο ένας σταυρός έχει διαφορετική κλίση από τον άλλο..

Να προβλέπει

Με βάση την εμπειρία του να φροντίζει να μην βρεθεί σε δύσκολες καταστάσεις. Αν δεν έχει άλλη επιλογή να έχει φροντίσει από πριν να προετοιμαστεί κατάλληλα και να έχει ενημερώσει το πλήρωμά του για το τι θα ακολουθήσει.

Να έχει επιμονή και υπομονή

Σε αυτό το επάγγελμα είναι απαραίτητο κανείς να έχει μεγάλα αποθέματα υπομονής και αντοχής στην σωματική και ψυχολογική κούραση. Οι δύσκολοι καιροί ή πελάτες είναι πολύ συχνό φαινόμενο που συναντά κανείς.

Υπευθυνότητα

Να αναλαμβάνει την ευθύνη των πράξεών του είτε αυτές είναι σωστές είτε λάθος και να μην την μεταθέτει στο πλήρωμα ή το ελαττωματικό σκάφος. Να ξέρει ότι οτιδήποτε και αν συμβεί είναι αυτός που είναι πρακτικά και νομικά υπεύθυνος.

Να έχει επίγνωση

Να γνωρίζει τα όρια των ικανοτήτων του, των δυνατοτήτων του σκάφους που κυβερνάει, την αντοχή των επιβατών και κάθε σημαντική του απόφαση να γίνεται με βάση αυτά.

Να παραδέχεται την άγνοιά του

Υπάρχουν τόσα πράγματα που πρέπει κανείς να ξέρει, που είναι πρακτικά αδύνατον κάποιος να τα ξέρει όλα. Να μην ντρέπεται να δηλώνει ότι δεν ξέρει, αλλά πάντα να ξέρει που να βρει την πληροφορία που του λείπει.

Φιλομάθεια

Πρέπει όμως να έχει ένα γνήσιο ενδιαφέρον για τη μάθηση, να μην σταματά ποτέ να μαθαίνει κάτι καινούριο. Μόνο έτσι κάποιος θα παραμένει ενήμερος και ενεργός σε ένα κλάδο που μεταλλάσσεται ταχύτατα.

Να μαθαίνει από τα λάθη του

Ο μοναδικός που δεν έκανε ποτέ ζημιά είναι αυτός που δεν έλυσε ποτέ από το λιμάνι. Λάθη και μικρο-ζημιές συμβαίνουν και στους καλύτερους, πρέπει όμως σε κάθε ένα από αυτά να κάνουμε ένα απολογισμό τι πήγε στραβά ώστε να ελαχιστοποιήσουμε τις πιθανότητες αυτό να ξανασυμβεί.

Να αντιμετωπίζει τους φόβους του

Καλός σκίπερ δεν είναι αυτός που δεν νιώθει φόβο, αλλά αυτός που τον αντιμετωπίζει αποτελεσματικά χωρίς να κάνει εκπτώσεις στις υπηρεσίες του. Όσο η εμπειρία και η γνώση αυξάνεται τόσο οι φόβοι ξεμακραίνουν αλλά και τόσο σου τυχαίνουν περιστατικά που ούτε καν είχες φανταστεί ότι μπορούν να συμβούν και δημιουργούν από το πουθενά καινούριους φόβους. Το μοναδικό που μπορεί κάποιος να κάνει είναι να μάθει να τους αντιμετωπίζει.

Να είναι δικτυωμένος

Κάποιες πληροφορίες, υπηρεσίες ή λύσεις θα στις δώσουν μόνο όσοι σε ξέρουν και δεν είναι για όλους. Όσο περισσότερες “άκρες” έχει κανείς τόσο πιο αποτελεσματικός είναι σε αυτό το επάγγελμα.

Να έχει σεβασμό

Στις ανθρώπινες ζωές που κουβαλάει, στο σκάφος που χειρίζεται, στους καιρούς, στην Θάλασσα, στους υπόλοιπους χρήστες της, στο περιβάλλον, στα μέρη που επισκέπτεται και προπάντων σεβασμό στον εαυτό του.

Ταπεινοφροσύνη

Όσο καλός και να είναι να αποφεύγει την έπαρση. Ο ξερολισμός και το τουπέ κάνουν αρνητική εντύπωση και μερικές φορές είναι επικίνδυνα.

Άλλες αρετές

Ήθος, ευγένεια, καλλιέργεια, ηρεμία, εργατικότητα.

Πολλοί από εσάς θα αναγνωρίζουν στις παραπάνω γραμμές την άποψη τους, που μοιράστηκαν μαζί μου σε προηγούμενη ανάρτηση, Όποιες πληροφορίες θεωρείς ότι λείπουν και αφορούν το ναυτικό κομμάτι του επαγγέλματος, είσαι ευπρόσδεκτος να τις προσθέσεις στα σχόλια.
Το δεύτερο κομμάτι της σειράς άρθρων θα αφορά το κομμάτι της εξυπηρέτησης πελατών και πως να την κάνουμε πιο σωστά.

Για να γινόμαστε καλύτεροι και οι απολαβές να γυρνάνε σε μας.
Με εκτίμηση
Κώστας Πάριος